در ابتدا باید عرض کنم که این نقد تنها منعکس کننده وضعیت کانون فارغ التحصیلان از دیدگاه اینجانب است و با هدف روشن تر شدن فعالیت های کانون و کمک به پیشرفت آن صورت می- گیرد. سعی من بر این بوده است که به تمام مسائل مطرح شده در مورد کانون فارغ التحصیلان و تصمیمات درست و نادرست آن اشاره کنم، حتی اگر در اتخاذ یک تصمیم نادرست تأثیرگذار بوده ام...

تابستان سال 1385 جمعی از فارغ التحصیلان سال 84  مراکز شهید بهشتی و فرزانگان نیشابور بعد از مشکلاتی که مانع برگزاری همایش سالانه انتخاب رشته در تابستان این سال شد و به دنبال برخی مشکلات که از گذشته وجود داشت، تصمیم گرفتند تا با برگزاری مجمع عمومی کانون فارغ التحصیلان سمپاد نیشابور و انتخاب یک شورای مرکزی، گامی در جهت رسمی تر کردن و هدفمند کردن فعالیت های این کانون و جلوگیری از تکرار مشکلات گذشته بردارند. به این منظور یک تیم تقریباً 20 نفره از فارغ التحصیلان مراکز سمپاد نیشابور برگزاری مجمع عمومی را بر عهده گرفت. اعضای تیم اجرایی در فرصت یک ماهه تا برگزاری مجمع عمومی با برگزاری جلسات مختلف و کار و فعالیت فراوان تلاش کردند تا مجمع عمومی به بهترین نحو ممکن انجام شود.

بالاخره مجمع عمومی کانون فارغ التحصیلان سمپاد بعد از یک ماه فعالیت در روز چهارشنبه 8 شهریور 1385 با حضور بیش از 250 نفر از فارغ التحصیلان سمپاد نیشابور در مرکز آموزشی شهید بهشتی برگزار شد. در پایان این گردهمایی، انتخابات کانون فارغ التحصیلان سمپاد برگزار شد که حدود 200 نفر در این انتخابات شرکت کردند و بلافاصله پس از پایان رأی گیری، شمارش آرا آغاز شد که مدیر مرکز شهید بهشتی و جمعی از دبیران این مرکز به شمارش آرا نظارت داشتند. نتایج شمارش آرا در پایان شمارش اعلام شد.

در این جا اشاره به چند نکته، لازم به نظر می رسد :

1-یکی ازعملکردهای قابل تحسین تیم اجرایی، همکاری مستمر با فارغ التحصیلان سال های گذشته مراکز سمپاد بود که باعث ایجاد همبستگی بیشتر بین فارغ التحصیلان سال های مختلف شد.تیم اجرایی در تمام مراحل از پیشنهادات و راهنمایی های فارغ التحصیلان مراکز سمپاد استفاده می نمود.

2- آنچه در این میان علی رغم اصرار برخی از فارغ التحصیلان صورت نگرفت، تدوین یک اساسنامه جدید و جامع برای کانون فارغ التحصیلان سمپاد نیشابور بود. علی رغم جلساتی که در این خصوص برگزار شد و بحث ها و گفتگوهای فراوان، اساسنامه ای برای کانون تدوین نشد. البته در سال های قبل اساسنامه ای برای کانون فارغ التحصیلان نوشته شده بود ولی اعضای هیأت مؤسس، خود بر این باور بودند که در شرایط جدید نیاز است، اساسنامه جدیدی برای کانون فارغ التحصیلان سمپاد نیشابور نوشته شود که متأسفانه این امر تا زمان برگزاری مجمع عمومی صورت نپذیرفت. اکثر اعضای تیم اجرایی در این زمان معتقد بودند، بهتر است انرژی خود را بر روی کارهای اجرایی مجمع عمومی  بگذارند و اساسنامه بعداً توسط شورای مرکزی منتخب و زیر نظر هیأت مؤسس تدوین شود. تهیه اساسنامه بعد از انتخابات اساساً نادرست به نظر می رسد اما این که این تصمیم با توجه به آن شرایط تا چه حد منطقی بود، جای بحث دارد...

3- یکی دیگر از مسائلی که در این برهه از زمان مطرح شد، استفاده از واژه "دانش آموختگان" به جای "فارغ التحصیلان" بود که علی رغم این که تقریباً تمام اعضای تیم اجرایی با این جایگزینی موافق بودند، تصمیم گرفته شد این جایگزینی به آینده موکول شود. دلیل این تصمیم این بود که با توجه به این که بسیاری از فارغ التحصیلان جدید و دانش آموزان همچنان با ماهیت کانون فارغ التحصیلان آشنایی کافی نداشتند، مطرح شدن یک نام جدید(کانون دانش آموختگان) ممکن بود باعث سردرگمی این افراد شود و البته استدلال کسانی که موافق این تغییر در آن زمان بودند، این بود که این جایگزینی در ابتدای کار، راحت تر است و در صورت استفاده از نام کانون فارغ التحصیلان بعد از یه بازه زمانی، جایگزینی آن با یک نام دیگر دشوار خواهد بود. اکنون با وجود گذشت 8 ماه از فعالیت شورای مرکزی کانون فارغ التحصیلان هنوز از تلاش جدی برای استفاده از واژه "دانش آموختگان" به جای "فارغ التحصیلان" خبری نیست...

4- یکی از مشکلاتی که تیم اجرایی با آن روبرو بود، مسئله اطلاع رسانی بود. هر چند تعداد شرکت کنندگان در مجمع عمومی بیش از حد انتظار بود اما متأسفانه عده ای از فارغ التحصیلان از برگزاری این مجمع عمومی با خبر نشدند که موجب نارضایتی این دوستان گردید که یکی از دلایل آن، نبود بانک اطلاعاتی جامع از فارغ التحصیلان بود و البته به نظر من تیم اجرایی با وجود تلاشی که در این زمینه داشت، می توانست بهتر عمل کند، ولی به دلیل مشغله فراوان و حجم زیاد کارها این امر به نحو احسن صورت نگرفت.

5- در جلسات تیم اجرایی برای مشخص کردن چگونگی انتخابات، در مورد تعیین یک حد پایین برای تعداد فارغ التحصیلان سال 85 مراکز سمپاد نیشابور در شورای مرکزی کانون فارغ التحصیلان، پیشنهاداتی مطرح شد که در نهایت به دلایل مختلف مورد موافقت اعضا قرار نگرفت. متأسفانه فارغ التحصیلان سال 85 سمپاد در انتخابات برای شورای مرکزی کانون به علل مختلف که یکی از آنها نا مشخص بودن وضعیت آنها در سال آینده بود، تمایلی برای نامزد شدن نشان ندادند و تلاش های فارغ التحصیلان سال های گذشته مراکز سمپاد برای نامزد شدن افراد برجسته ای از فارغ التحصیلان سال 85 به نتیجه نرسید و این امر باعث شد ارتباط کانون با فارغ التحصیلان جدید مشکل گردد که در ادامه کانون را تا حدی با مشکل  نبروی جدید و ارتباط با آنها روبرو کرد.

6- آن چه در طول فعالیت های تیم اجرایی برای برگزاری مجمع عمومی و انتخابات و بعد از راهیابی عده ای از این افراد به شورای مرکزی برای آنان آزار دهنده می نمود، گفته هایی بود که انگیزه های فعالیت این افراد و صحت انتخابات را زیر سؤال می برد. مطرح شدن بعضی گفته ها در گروه اینترنتی سمپاد نیشابور، مطرح شدن بحث صوری بودن انتخابات و در ادامه مطرح شدن مجدد بحث انحصارطلبی بعضی افراد در کانون فارغ التحصیلان از مواردی بود که باعث شد علی رغم تقدیر افرادی که از نزدیک پیگیر امور مربوط به کانون فارغ التحصیلان بودند و رضایت کامل تیم اجرایی از عملکرد خود، خستگی این فعالیت تا حدی بر تن آنها باقی بماند.

یادآوری می کنم این مطالب به منظور روشنتر شدن بعضی مسائل و کمک به پیشرفت کانون فارغ التحصیلان است.مسلماً نظرات شما تا حد زیادی به این دو هدف کمک خواهد کرد.

در ادامه به بررسی فعالیت های کانون فارغ التحصیلان بعد از برگزاری مجمع عمومی خواهم پرداخت.

زندگینامه

فریدالدین ابو حامد محمد بن ابوبکر ابراهیم بن اسحاق عطار نیشابوری، یکی از شعرا و عارفان نام آور ایران در اواخر قرن ششم و اویل قرن هفتم هجری قمری است. بنا بر آنچه که تاریخ نویسان گفته اند بعضی از آنها سال ولادت او را 513 و بعضی سال ولادتش را 537 هجری.ق، می دانند. او در قریه کدکن یا شادیاخ که در آن زمان از توابع شهر نیشابور بوده به دنیا آمد. از دوران کودکی او اطلاعی در دست نیست جز اینکه پدرش در شهر شادیاخ به شغل عطاری که همان دارو فروشی بود مشغول بوده که بسیار هم در این کار ماهر بود و بعد از وفات پدر، فریدالدین کار پدر را ادامه می دهد و به شغل عطاری مشغول می شود. او در این هنگام نیز طبابت می کرده و اطلاعی در دست نمی باشد که نزد چه کسی طبابت را فرا گرفته، او به شغل عطاری و طبابت مشغول بوده تا زمانی که آن انقلاب روحی در وی به وجود آمد و در این مورد داستانهای مختلفی بیان شده که معروفترین آن این است که:

 

"روزی عطار در دکان (داروخانه) خود مشغول به معامله بود که درویشی به آنجا رسید و چند بار با گفتن جمله چیزی برای خدا بدهید از عطار کمک خواست ولی او به درویش چیزی نداد. درویش به او گفت: ای خواجه تو چگونه می خواهی از دنیا بروی؟ عطار گفت: همانگونه که تو از دنیا می روی. درویش گفت: تو مانند من می توانی بمیری؟ عطار گفت: بله، درویش کاسه چوبی خود را زیر سر نهاد و با گفتن کلمه الله از دنیا برفت. عطار چون این را دید شدیداً متغیر شد و از دکان خارج شد و راه زندگی خود را برای همیشه تغییر داد."

 

او بعد از مشاهده حال درویش دست از کسب و کار کشید و به خدمت شیخ الشیوخ عارف رکن الدین اکاف رفت که در آن زمان عارف معروفی بود و به دست او توبه کرد و به ریاضت و مجاهدت با نفس مشغول شد و چند سال در خدمت این عارف بود. عطار سپس قسمتی از عمر خود را به رسم سالکان طریقت در سفر گذراند و از مکه تا ماوراءالنهر به مسافرت پرداخت و در این سفرها بسیاری از مشایخ و بزرگان زمان خود را زیارت کرد و در همین سفرها بود که به خدمت مجدالدین بغدادی رسید. گفته شده در هنگامی که شیخ به سن پیری رسیده بود بهاءالدین محمد پدر جلال الدین بلخی با پسر خود به عراق سفر می کرد که در مسیر خود به نیشابور رسید و توانست به زیارت شیخ عطار برود، شیخ نسخه ای از اسرار نامه خود را به جلال الدین که در آن زمان کودکی خردسال بود داد. عطار مردی پر کار و فعال بوده چه در آن زمان که به شغل عطاری و طبابت اشتغال داشته و چه در دوران پیری خود که به گوشه گیری از خلق زمانه پرداخته و به سرودن و نوشتن آثار منظوم و منثور خود مشغول بوده است. در مورد وفات او نیز گفته های مختلفی بیان شده و برخی از تاریخ نویسان سال وفات او را 627 هجری .ق، دانسته اند و برخی دیگر سال وفات او را 632 و 616 دانسته اند ولی بنا بر تحقیقاتی که انجام گرفته بیشتر محققان سال وفات او را 627 هجری .ق دانسته اند و در مورد چگونگی مرگ او نیز گفته شده که او در هنگام یورش مغولان به شهر نیشابور توسط یک سرباز مغول به شهادت رسیده که شیخ بهاءالدین در کتاب معروف خود کشکول این واقعه را چنین تعریف می کند که وقتی لشکر تاتار به نیشابور رسید اهالی نیشابور را قتل عام کردند و ضربت شمشیری توسط یکی از مغولان بر دوش شیخ خورد که شیخ با همان ضربت از دنیا رفت و نقل کرده اند که چون خون از زخمش جاری شد شیخ بزرگ دانست که مرگش نزدیک است. با خون خود بر دیوار این رباعی را نوشت:

 

در کوی تو رسم سرفرازی این است

مستان تو را کمینه بازی این است

 

با این همه رتبه هیچ نتوانم گفت

شاید که تو را بنده نوازی این است

 

مقبره شیخ عطار در نزدیکی شهر نیشابور قرار دارد و چون در عهد تیموریان مقبره او خراب شده بود به فرمان امیر علیشیر نوایی وزیر سلطان حسین بایقرا مرمت و تعمیر شد.

 

 

مقبره شیخ فرید الدین عطار در جنوب شرقی نیشابور بفاصله 6.5 کیلومتر در مسیر جاده نیشابور به مشهد در طرف شرق قرار دارد . فاصله شهر تا خیام ( از فلکه خیام تا قبر خیام ) 5 کیلومتر است و اگر از خیام یک کیلومتر و نیم به طرف غرب نیشابور حرکت کنیم به قبر کمال الملک و آرامگاه عطار که در یک محوطه است می رسیم . بنابر این عطار به شهر نزدیک تر است ولی چون باید از راه خیام بدان رسید اندکی دور تر می شود . آنجا که روزگاری ارگ شهر بود و سنگی ستون وار سینه شاعر و عارف وارسته را که گنجینه محبت و رضاست می فشارد . این ستون سنگی بالای سر شاعر نصب شده است . قبلاْ در دیواری آجری قرار داشته که آن دیوار امروزه بر چیده شده است .

 

 

 

گویند سنگ مزبور که سه متر ارتفاع بیرونی آن است، همین اندازه از آن در خاک می باشد . و در میان قبه ای که نمای اصلی آن آرامگاه به شمار می رود قرار گرفته است . ارتفاع این بقعه در حدود هشت متر است و چهار در داشته که اکنون یک درب رو به شمال آن باز است . این آرامگاه از عهد سلطان حسین بایقرا و امیر علی شیر نوایی وزیر دانشمند وی به جا مانده است . این ستون سنگی داخل آرامگاه تنها بازمانده بنایی است که توسط امیر علیشیر نوایی وزیر . در قرن نهم هجری احداث شده است .

 

 

 

ویژگی سخن

عطار، یکی از شاعران بزرگ متصوفه و از مردان نام آور تاریخ ادبیات ایران است. سخن او ساده و گیراست. او برای بیان مقاصد عرفانی خود بهترین راه را که همان آوردن کلام ساده و بی پیرایه و خالی از هرگونه آرایش است انتخاب کرده است. او اگر چه در ظاهر کلام و سخن خود آن وسعت اطلاع و استحکام سخن استادانی همچون سنایی را ندارد ولی آن گفتار ساده که از سوختگی دلی هم چون او باعث شده که خواننده را مجذوب نماید و همچنین کمک گرفتن او از تمثیلات و بیان داستانها و حکایات مختلف یکی دیگر از جاذبه های آثار او می باشد و او سرمشق عرفای نامی بعد از خود همچون مولوی و جامی قرار گرفته و آن دو نیز به مدح و ثنای این مرشد بزرگ پرداخته اند چنانکه مولوی گفته است:

 

عطار روح بود و سنایی دو چشم او

ما از پی سنایی و عطار آمدیم

 

 

معرفی آثار  

آثار شیخ به دو دسته منظوم و منثور تقسیم می شود. آثار منظوم او عبارت است از:

1- دیوان اشعار که شامل غزلیات و قصاید و رباعیات است.

2- مثنویات او عبارت است از: الهی نامه، اسرار نامه، مصیبت نامه، وصلت نامه، بلبل نامه، بی سر نامه، منطق الطیر، جواهر الذات، حیدر نامه، مختار نامه، خسرو نامه، اشتر نامه و مظهر العجایب. از میان این مثنویهای عرفانی بهترین و شیواترین آنها که به نام تاج مثنویهای او به شمار می آید منطق الطیر است که موضوع آن بحث پرندگان از یک پرنده داستانی به نام سیمرغ است که منظور از پرندگان سالکان راه حق و مراد از سیمرغ وجود حق است که عطار در این منظومه با نیروی تخیل خود و به کار بردن رمزهای عرفانی به زیباترین وجه سخن می گوید که این منظومه یکی از شاهکارهای زبان فارسی است و منظومه مظهر العجایب و لسان الغیب است که برخی از ادبا آنها را به عطار نسبت داده اند و برخی دیگر معتقدند که این دو کتاب منسوب به عطار نیست.

 

 

آثار منثور:

یکی از معروفترین اثر منثور عطار تذکرة الاولیاست که در این کتاب عطار به معرفی 96 تن از اولیا و مشایخ و عرفای صوفیه پرداخته است.

 

 

گزیده ای از اشعار

ای هجر تو وصل جاودانی

اندوه تو عیش و شادمانی

 

در عشق تو نیم ذره حسرت

خوشتر ز وصال جاودانی

 

بی یاد حضور تو زمانی

کفرست حدیث زندگانی

 

صد جان و هزار دل نثارت

آن لحظه که از درم برانی

 

کار دو جهان من برآید

گر یک نفسم به خویش خوانی

 

با خواندن و راندم چه کار است؟

خواه این کن خواه آن، تو دانی

 

گر قهر کنی سزای آنم

ور لطف کنی سزای آنی

 

صد دل باید به هر زمانم

تا تو ببری به دلستانی

 

گر بر فکنی نقاب از روی

جبریل شود به جان فشانی

 

کس نتواند جمال تو دید

زیرا که ز دیده بس نهانی

 

نه نه، که به جز تو کس نبیند

چون جمله تویی بدین عیانی

 

در عشق تو گر بمرد عطار

شد زنده دایم از معانی

 

***

 

گم شدم در خود چنان کز خویش ناپیدا شدم

شبنمی بودم ز دریا غرقه در دریا شدم

 

سایه ای بودم  ز اول بر زمین افتاده خوار

راست کان خورشید پیدا گشت ناپیدا شدم

 

ز آمدن بس بی نشان و ز شدن بی خبر

گو بیا یک دم برآمد کامدم من یا شدم

 

نه، مپرس از من سخن زیرا که چون پروانه ای

در فروغ شمع روی دوست ناپروا شدم

 

در ره عشقش قدم در نِه، اگر با دانشی

لاجرم در عشق هم نادان و هم دانا شدم

 

چون همه تن می بایست بود و کور گشت

این عجایب بین که چون بینای نابینا شدم

 

خاک بر فرقم اگر یک ذره دارم آگهی

تا کجاست آنجا که من سرگشته دل آنجا شدم

 

چون دل عطار بیرون دیدم از هر دو جهان

من ز تأثیر دل او بیدل و شیدا شدم

 

منبع :

وب نوشت چهلستون (( بزرگداشت عطار نیشابوری ))

تصاویر :

ایروانی دات کام

 

در روزهای ابتدایی بازگشایی دانشگاهها، نیشابوریهای دانشگاههای تهران در یک اردوی ۲ روزه شرکت کردند. این اردو در روزهای پنجشنبه و جمعه مورخ 23 و 24 فروردین ماه 86 با حضور 37 نفر برگزار شد.نیشابوریها پنجشنبه شب ضمن بازدید از کاروانسرای قصر بهرام که از دوران صفوی به جا مانده است، در این محل ساکن شدند و تا صبح به رصد ستارگان و گفتگو در کنار آتش و زیر آسمان زیبای کویر پرداختند و روز بعد، پس از یک راهپیمایی در بیابان که البته به خاطر بارندگیهای خوب امسال دیگر شباهت چندانی به کویر نداشت و انواع گونه های گیاهی و گلها در َآن دیده میشد، به تهران بازگشتند.

تصویری که مشاهده می کنید، نقشه‌ی ارتباط بین علوم مختلف است. این نقشه براساس بررسی ۸۰۰۰۰۰ مقاله در ۷۷۶ نمونه‌‌ مختلف علمی و ارتباط بین آن‌ها از طریق ارجاع این مقالات به هم تهیه شده است.برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده نقشه کامل اینجا کلیک کنید.

عطار نيشابوري  :

شيخ ابوبكر فريدالدين ابوحامد عطار نيشابوري در سال 540 در قريه كدكن از توابع نيشابور ديده به جهان گشود. وي يكي از پركارترين نويسندگان تاريخ ايران به حساب مي آيد . اگر كليه ي آثار معتبر ،‌مشكوك و جعلي را به حساب آوريم به رقم شصت وشش اثر ميرسيم ،‌اما اگر خود را به مثنوي هاي موجود و دقيقا معتبر محدود سازيم ( خسرونامه ، اسرارنامه ، منطق الطير ، مصيبت نامه ، الهي نامه ) و رباعيات وي مختارنامه را در نظر بگيريم هنوز هم با رقم تكان دهنده ي چهل و پنج هزار بيت مواجهيم. اضافه كنيد بر اينها كتاب گرانقدر تذكرة الاوليا را...

عطار يكي از نخستين كساني است كه عرفان را وارد شعر فارسي كرد و اگر بگوييم كه در اين ميان بيشترين سهم را داشته سخني به گزاف نگفته ايم. زيرا مولوي ها و حافظ ها از شعر عطار و انديشه ي عطار بهره بردند تا بدانجا رسيدند. شهادت عطار نيشابوري در صفر سال 618 ( آوريل 1221 )  و به هنگام حمله وحشيان مغول به نيشابور بوده است يعني دو سال بعد از ديدار با مولاناي خردسال و آتش زدن بر جان آن... .

هفت شهر عشق را عطار گشت 

ما هنوز اندر خم  يك  كوچه  ايم  ( مولوي )

 

      

مقبره ي عطار نيشابوري :

اين مقبره توسط امير عليشير نوائي همدرس سلطان حسين بايقرا ي گوركاني در سده ي نهم بر مزار وي ساخته شده است و قدمت آن چند سال از قدمت مسجد جامع فعلي نيشابور كمتر است. كه در سال هاي اخير هم مورد بازسازي و مرمت قرار گرفته است. اين بنا به صورت هشت ضلعي بوده و داراي كاشي كاري معرق در نماي بيروني و گچ بري ساده در نماي دروني است.

 

پيوند هاي مفيد براي عطار نيشابوري :

عطار نيشابوري

هفت شهر عشق را عطار گشت ...

مطلبي به مناسبت روز عطار نيشابوري

 

كمال الملك :

نقاش نامدار و آزاده ي ايران زمين كه متولد تهران بوده ولي اصالتا كاشاني بوده است در ضلع شمالي و در جلوي باغ عطار قرار گرفته است. وي سالهاي آخر عمر خود را در روستاهاي نيشابور سپري كرد و هنوز باغ نشاط ( در روستاي تقي آباد ) كه يكي از اقامتگاه هاي وي بوده است در باغي وسيع پابرجاست . شهرت كمال الملك بر هيچ كس پوشيده نيست و وي تا هميشه ي تاريخ بزرگترين نقاشان ايران باقي خواهد ماند كه نيشابور اين كهن خاك ميراث دار افتخار پذيرايي از وي را داشته است. و تمايل وي براي ماندن ابدي در نيشابور حتي در زمان به سر آمدن تبعيد و مرگ مهري ديگر است بر پيشاني اين شهر پر افتخار.

 

  

 

آرامگاه كمال الملك :

اين بنا داراي شش ايوانچه ي مقعر است و داخل فرورفتگي ايوانچه ها را با كاشي معرق نفيس به رنگ هاي لاجوردي و سفيد و غيره زينت داده اند . اين بنا در سال 1340 احداث شده است . دو سال پيش از احداث مقبره ي فعلي حكيم عمر خيام نيشابوري كه البته طراحي هر دو بنا را مهندس هوشنگ سیحون بر عهده داشته است.

 

پيوند جهت آشنايي با كمال الملك :

محمد غفاري (كمال الملك)

 

 

در آخرين جمعه ي سال 1385 و در يك صبح بهاري دانشجويان نيشابوري گرد هم آمده و ساعاتي را به بازديد از نيشابور تاريخي اختصاص دادند. اين برنامه با حضور 43 نفر از دانشجويان نيشابوري از ساعت 8 صبح آغاز شد و تا ساعت 2 بعد از ظهر ادامه داشت. كه در اين ميان از آرامگاه حكيم عمر خيام نيشابوري ، بقعه امامزادگان محمد محروق و ابراهيم ، آرامگاه عطار نيشابوري ،‌ آرامگاه كمال الملك ، محوطه ي باستاني و موزه ي صحرايي شادياخ ،‌ تپه هاي ترب آباد و تپه ي آلب ارسلان و گنبد هاي آجري مهرآباد بازديد به عمل آمد. در پايان جا دارد از تمام دوستاني كه در اين برنامه شركت كردند و همچنين اداره ي ميراث فرهنگي شهرستان نيشابور كه نهايت همكاري را با گروه انجام دادند تشكر و قدرداني ويژه بكنم.

 

اولين مكاني كه مورد بازديد قرار گرفت مقبره ي حكيم عمر خيام نيشابوري بود:

خيام نيشابوري :‌

حكيم غياث الدين ابوالفتح عمر بن ابراهيم خيام نيشابوري در 12 محرم سال 439 هجري در نيشابور متولد شد. خيام را به عنوان حجة الحق – فيلسوف العالم – سيد الحكماء المشرق و المغرب هم نوشته اند. زمخشري او را حكيم جهان و فيلسوف گيتي نام برده است و بيهقي او را مسلط به تمام علوم دانسته است. هم اكنون از خيام 19 اثر در زمينه ي رياضيات ،‌ نجوم ، فلسفه ،‌ هندسه ، جبر ، موسيقي و ... به جاي مانده است. خيام زبردست ترين رباعي سرا در ميان فارسي زبانان است. رباعيات خيام تقريبا به تمامي زبان هاي زنده دنيا ترجمه شده است و كمتر كسي است كه با نام او آشنايي نداشته باشد. در اروپا ترجمه ي رباعيات خيام كه توسط ادوارد فيتز جرالد انجام شده است پس از انجيل و كليات شكسپير پرفروش ترين كتاب قرن شناخته شده است. از ديگر آثار مهم خيام كه هم اكنون نيز مورد استفاده ي ماست زيج ملكشاهي و تقويم جلالي است كه تقريبا معادل همين تقويم شمسي امروزه ي ماست كه به صورت مدون از جانب وي و همكارانش در 1000 سال پيش عرضه شده است.

 

         

آرامگاه خيام نيشابوري :‌

سابق بر اين خيام در شبستاني در كنار امامزاده محروق دفن بود و در سال 1313 بنايي كه در حال حاضر در وسط فلكه ي خيام نصب شده است جهت يادبود وي ساخته شد. كه در سال 1342 جهت نشان دادن مقام والا و ارج نهادن به شخصيت حكيم عمر خيام نيشابوري مقبره اي براي وي در نظر گرفته شد كه از هر جهت مناسب شان او باشد. مقبره اي به شكل لاله ي واژگون و جام مي و با سقفي حاصل از تلاقي هاي هندسي كه همه ي اين اشارات در اين بنا اشاراتي است به فكر و انديشه ي خيام . بر جداره هاي بيروني مقبره هم رباعيات وي بر روي سنگ هاي مرمر خودنمايي مي كند. و از آنروز تا به حال آرامگاه خيام نمادي براي نيشابور و خراسان و يكي از نماد هاي ايران به شمار ميرود.

براي اطلاعات بيشتر و بهتر در مورد خيام نيشابوري و آرامگاه وي پيوند هاي زير سودمند است:

طرح ساخت مقبره ی خیام

خیام به روایت صادق هدایت

خیام نیشابوری

خیام نیشابوری از دیدگاه دکتر اسلامی ندوشن

خیام نیشابوری از دیدگاه نویسندگان داخلی و خارجی

یک ناسیونالیست ایرانی خیام نیشابوری

 

بقعه امامزادگان محمد محروق و ابراهيم :

 

در اين گفتار قصد بيان اين رو ندارم كه اين دو نفر كه بوده اند كه خود بحث طولاني است. ولي فقط براي اشاره امامزاده محمد محروق از فرزندان امام سجاد (ع) و امامزاده ابراهيم از فرزندان امام موسي كاظم (ع) بوده اند.

اين بقعه كه از لحاظ اهميت و اعتبار زيارتي كم از بقعه شاهچراغ و حضرت معصومه ندارد از لحاظ معماري هم يكي از بديع ترين جلوه هاي معماري ايراني به شمار ميرود و در تاريخ نيشابور هم ميخوانيم كه امام رضا (ع) در نيشابور به زيارت امام زاده محمد محروق ميرود.

هانري كوربن ايرانشناس و مستشرق بزرگ از ايوان امامزاده به عنوان دومين كاشي كاري نفيس ايران پس از مسجد شيخ لطف الله اصفهان نام برده است و آن را بالاتر از بسياري آثار ارجمند ديگر قرار داده است از جمله مسجد جامع عتيق اصفهان ، مسجد عتيق شيراز ،‌ مسجد گوهرشاد ، مسجد امام (‌شاه)‌ اصفهان و ... . اين ايوان فيروزه گون در ميان اين همه منظره ي بديع از ايران زمين تصوير روي جلد بسياري از كتاب ها در مورد ايران است كه معروف ترين آنها كتاب ايران پل فيروزه است. قدمت اين ايوان از خود بقعه كمتر است و مربوط به دوران صفويه است كه اتمام آن به دست شاه سليمان صفوي بوده است.

براي آشنايي بيشتر با امامزادگان و اين بقعه پيوند زير مفيد خواهند بود :‌

امامزاده محمد محروق

 

 

 

 

 

نتایج یک مطالعه درازمدت نشان می‌دهد افراد خوشبین نسبت به کسانی که بدبین هستند عمر طولانی‌تری دارند. به گزارش خبرگزاری رویترز از نیویورک، بررسی ‪ ۷هزار بزرگسال به مدت ‪ ۴۰سال نشان می‌دهد کسانی که در جوانی خوش بین بوده‌اند کمتر از همسالان بدبین خود با خطر مرگ طی ‪ ۴۰سال بعد روبرو هستند                               .

بطور متوسط احتمال مرگ و میر در بدبین‌ترین افراد ‪ ۴۲درصد بیشتر از خوشبین‌ترین افراد است. این یافته‌ها موید تحقیقات قبلی در مورد ارتباط سلامت و عوامل شخصیتی است. یک تحقیق خوش بینی را با عمر طولانی مرتبط شناخته و تحقیق دیگری بر روی سالمندان نشان داده است که احتمال مرگ کسانی که به آینده دید مثبت دارند کمتر از افرادی است که دید منفی به آینده دارند                      .

این محققان به سرپرستی دکتر به‌ورلی برامت از مرکز پزشکی دانشگاه دوک در دورهام واقع در کارولینای شمالی می‌گویند شماری از عوامل می‌تواند این ارتباط را توضیح دهد. بطور مثال خوش بین‌ها کمتر از بدبین‌ها به افسردگی دچار می‌شوند که این امر بر سلامت آنها تاثیر می‌گذارد. همچنین این افراد عادات سالمتری دارند و به رژیم غذایی و ورزش اهمیت بیشتری می‌دهند                         .

این یافته‌ها حاصل بررسی ‪ ۶هزار و ‪ ۹۵۸زن و مرد به مدت ‪ ۴۰سال است که در اواسط دهه ‪ ۱۹۶۰وارد دانشگاه کارولینای شمالی در چپل هیل شدند. در آن زمان از این افراد یک آزمون استاندارد شخصیت انجام گرفته شد و از نظر بدبینی یا خوش بینی ارزیابی شدند                          .

بطورکلی خوشبین‌ها حوادث منفی را موقتی می‌دانند و اجازه نمی‌دهند این رویدادها بر نگرش کلی آنها به خویشتن و جهان تاثیر بگذارد. اما بدبین ها برعکس این حوادث را در درون خود می‌ریزند و غالبا خود را مقصر می‌دانند و وضعیت‌های منفی را همیشگی می‌پندارند. در این مطالعه هزار و ‪ ۶۳۰بدبین و۹۲۳خوشبین بودند. بیشتر افراد بین دو قطب خوش بینی یا بدبینی محض قرار داشتند                .

اگر بدبینی یک عامل خطر در بروز مرگ زودرس باشد، این سوال مطرح می‌شود که آیا بدبینی قابل اصلاح است؟ تغییر ساختار اولیه شخصیت افراد دشوار است با این حال جنبه‌های شخصیتی بسیاری وجود دارد که چنانچه انگیزه آن وجود داشته باشد تاحدودی قابل اصلاح است. بطور مثال کسانی که عصبانی مزاج هستند و این ویژگی شخصیتی را که با بیماری قلبی و زودرس مرتبط است دارند، می‌توانند با کمک درمانهایی در زمینه مهار خشم، خود را اصلاح کنند. در آن سوی دیگر این طیف افراد می‌کوشند خوشبینی را وارد زندگی خود کنند. بطور مثال مدیتیشن عواطف مثبت را تقویت می‌کند.            

                                     

مثبت فکر کردن چیزی ورای اعتماد و اعتقاد کورکورانه است و نیروی آن به زندگی افراد، عظمتی خاص می بخشد. می توان گفت افراد خوش بین در مقایسه با اشخاص بدبین، در تمامی ابعاد زندگی پیشرفت بهتری دارند و اغلب به موفقیت های اجتماعی بیشتر و مهمتری دست می یابند. همچنین، افراد خوش بین کمتر به افسردگی و بیماری های جسمی مبتلا میشوند. مارتین ای. پی سیلگمن استاد روانشناسی دانشگاه پنسیلوانیا می گوید: `بنا به شواهد موجود، خوش بینی حامی دستگاه ایمنی بدن است.`

روانشناسان بر این باورند که خوش بینی و بدبینی عاداتی هستند که ما در زمان کودکی کسب می کنیم و در این میان والدین نقش الگو را ایفا می کنند. زمانی که لوله آب ترکید و خانه جدید شما را آب گرفت، آیا پدرتان شروع به ناله و شکوه کرد که: `آخر چرا یک چنین خانه بی خودی نصیبم شده؟` یا قاطعانه گفت: `در قرار داد، تضمین شده که همه چیز کامل و بی نقص است، بنابراین به سازنده خانه می گویم لوله کشی را انجام دهد و خسارات را جبران کند`؟

به گفته سیلگمن، `خوش بینی شیوه ای عادت گونه است که توسط آن، موانع موجود در زندگی را برای خود تعبیر و تفسیر می کنیم`. در اینجا با چگونگی عملکرد آن آشنا می شویم:

• شخص بدبین معتقد است که اتفاقات ناخوشایند، از عوامل و شرایطی همیشگی منشاء می گیرند، `من در امتحان ریاضی قبول نشدم، چون در شمارش و حساب استعداد ندارم` و از طرف دیگر اتفاقات خوب را ناشی از شرایط موقتی و تصادفی می دانند `همسرم دسته گلی برایم آورد، چون روز کاری خوبی داشت`. در حالی که فرد خوش بین، علت شکست را به عوامل موقتی و گذرا نسبت می دهد. `من در امتحان رد شدم چون وقت توجه کافی نداشتم` و موقعیت ها و شرایط مطلوب را حمل بر وجود عواملی دائمی می داند `او برایم گل آورد چون به خانواده اش علاقه دارد`.
• فرد بدبین اجازه می دهد که یأس و نامیدی به وجود آمده در یکی از امور زندگی به امور دیگر دست بکشد. اگر بدبین باشد نه تنها به خاطر از دست دادن کارش احساس بدی پیدا می کند، بلکه این نگرانی در وی ایجاد میشود که ازدواج وی دچار مشکل شده و فرزندانش از کنترل او خارج شده اند. ولی فرد خوش بین اجازه نمی دهد که یک مانع یا شکست به کل زندگی اش سرایت کند. او با خود می اندیشد: `به هر حال من در حال حاضر بیکار هستم، من و همسرم هنوز با یکدیگر صمیمی و نزدیکیم و به وجود بچه هایم نیز افتخار می کنم.`
• در هنگام بروز مشکلات، افراد بدبین خود را سرزنش می کنند. چنانچه راننده دیگری به ماشین پارک شده شما بزند خود را ملامت می کنید که ماشین را در محل نامناسبی پارک کرده اید. فرد خوش بن چنین مشکلی را تصادفی می انگارد و از آن به عنوان تجربه ای بهره می برد. `دفعه بعد، ماشین را جایی پارک می کنم که ماشین های کمتری اطرافش باشند.`

سیلگمن به این نکته اشاره دارد: `این فکر که هیچ از یک کارهای من اهمیتی ندارد` در افراد بدبین مانع از تلاش آنها در جهت بهبود اوضاع می شود، بنابراین به محض برخورد با یک مانع تسلیم می شوند.`

اسپنسر جانسون  می گوید :

((زندگی دو نیمه است:         

نیمه اول در انتظار نیمه دوم،

نیمه دوم در حسرت نیمه اول ))

به نظرتون واقعا ارزش داره لحظات گرانبهای عمرمون رو کلا در انتظار بگذرانیم.

یا با بدبینی و نارضایتی از محیط اطرافمون زندگی کنیم .

لحظات زندگی اونقدر سریع میگذره که فرصت جبران خیلی چیزها رو دیگه به ما نمی ده.  

پس بیایم طوری زندگی کنیم و طوری این لحظات عمرمون رو بگذرونیم که وقتی به پایان این جاده رسیدیم و لحظه پرواز و بازگشت فرا رسید ، در اون لحظه ای که سرمون رو برمیگردونیم تا جاده ای رو که طی کردیم برای آخرین بار ببینیم ...دلمون نلرزه... یه نفس راحت بکشیم و بریم. 

 آیا می خواهید فرد خوش بین تری باشید؟ خوشبختانه ما قادریم عاداتی را که یاد گرفته ایم، از یاد ببریم. تحقیقات اخیر نشان می دهد که خوش بینی یک مهارت است و هر فردی قادر به فراگیری آن می باشد. 

منبع :بخش مقالات روانشناسی سایت www.daneshnameh.roshd.ir

 

 

1ـ به كلاس برويد! حضور منظم نه تنها براي ايجاد يك رابطه خوب با استاد مهم است، بلكه از آن نظر نيز مهم است كه موجب مي‌شود شما چيزي از مطالب كلاس را از دست ندهيد. ممكن است اساتيد بگويند كه توجهي به حضور در كلاس ندارند. شما آن را باور نكنيد، آنها متوجه مي‌شوند كه چه كسي هست و چه كسي نيست. 2ـ اگر مسئله‌اي ضروري پيش آمد كه موجب غيبت شما از كلاس گرديد؛ حتماً جزوات را از دوستاني كه به آنها اطمينان داريد، بگيريد. در جلسه بعدي به استاد بگوئيد كه شما جزوه‌اي را تهيه كرده‌ايد ليكن براي اطمينان بيشتر از اينكه تاريخ امتحان و غيره را از دست نداده‌ايد؛ مي‌خواهيد موضوعات مطرح شده را دوباره چك كنيد. براي غيبت خود دليل تراشي نكنيد،‌ احتمالاً‌ استاد دليل شما را قبلاً نيز شنيده است! 3ـ تأخير نكنيد. چند دقيقه اول كلاس اغلب به اعلام امتحانات مهم آينده يا تعيين تاريخ امتحان و غيره صرف مي‌گردد. 4ـ ضرب المثل دير رسيدن بهتر از هرگز نرسيدن است معمولاً يك قانونخوب تجربي است اما نه هميشه. به واكنش استاد نسبت به تأخير دانشجويان توجه كنيد، سپس عمل خود را به درستي مطابقت دهيد. اگر او از تأخير دانشجويان چشم‌پوشي مي‌كند، به معناي درست بودن اين عمل دانشجويان نيست. هر چند كه تأخير نسبت به از دست دادن كل كلاس بهتر است، ليكن چنانچه عكس‌العمل استاد نسبت به تأخير، نسبتاً‌ تند است شايد از دست دادن كلاس بهتر از ورود با تأخير باشد. 5ـ معمولاً اساتيد ساعات اداري حضور خود را در اولين جلسه هر ترم اعلام مي‌كنند. براي شما و اساتيد خوب است كه همديگر را بشناسيد. با هر يك از اساتيد خود قرار ملاقاتي ترتيب دهيد. البته نه بعد از پنجمين جلسه كلاس. قرار ملاقات مي‌تواند قبل يا بعد از كلاس و يا حتي بصورت تلفني باشد. اگر بنا به دلايلي شما بايد ملاقات را لغو نمائيد، حتماً با استاد تماس بگيريد. تدريس تنها مسئوليت استاد شما نيست؛ انتظار نداشته باشيد كه او هميشه در زمان‌هايي كه براي شما مناسب است؛ حضور داشته باشد. 6ـ حتي بدون در نظر گرفتن علاقه شما، ملاقات با استاد مي‌تواند به درك بهتر شما از آنچه كه قرار است در كلاس رخ دهد، كمك كند. قبل از ملاقات خود مطمئن شويد كه كارهاي ذيل را انجام داده‌ايد: ـ متن خود را مرور كنيد تا خود را با موضوعات مهم رشته خود آشنا سازيد. ـ يادداشت‌هاي خود را مرور كنيد و موضوعات و يا نظرياتي را كه متوجه نمي‌شويد يادداشت نمائيد. ـ حداقل 3 تا 4 سؤال خوب درباره رشته خود بنويسيد، مانند موضوعات مهم براي مقاله يا پروژه يا سؤالاتي درباره مؤثرترين روش مطالعه دروس و غيره. ـ اتاق استاد را شناسايي كنيد، در اين صورت شما در ملاقات خود بخاطر جستجوي اتاق استاد در آخرين دقايق خود بخاطر جستجوي اتاق استاد در آخرين دقايق، دچار تأخير نخواهيد شد. ـ اطمينان حاصل كنيد كه لقب استاد (دكتر، پروفسور، خانم، آقا و . است) و نحوه تلفظ نام او را مي‌دانيد. 7ـ شناخت اساتيد مزاياي ديگري نيز مي‌تواند داشته باشد. اكثريت آنان افرادي دوست‌داشتني و صاحب دانش درباره بسياري از موضوعات وراي رشته خود هستند. ممكن است شما كشف كنيد كه با استاد خود علايق مشتركي داريد كه اين خود مي‌تواند پايه خوبي براي ارتباطات طولاني بعد از فارغ‌التحصيلي شما باشد. ـ همچنين ممكن است شما دريابيد كه به يك حوزه ويژه بيشتر از آنچه كه قبلاً‌در موردش فكر مي‌كرديد، علاقه‌مند هستيد. ايجاد يك ارتباط خوب استاد ـ شاگردي با اساتيد دانشكده مسئله‌اي غير عادي نيست. نهايتاً‌ اينكه اساتيد ممكن است اطلاعاتي درباره فرصت‌هاي ويژه‌اي داشته باشند كه براي شما مفيد است مثل كارورزي‌هاي تابستاني، جوايز مسابقاتي، برنامه‌هاي كارشناسي ارشد و غيره كه معمولاً بر روي تابلو اعلانات شلوغ دانشكده نصب شده است و گاهي اوقات تشخيص دادن آنها مشكل است. استادي كه شما را مي‌شناسد ممكن است به عنوان كليدي در آ‎گاه سازي شما از اين فرصت‌ها عمل نمايد. 8ـ به موقع سر جلسه امتحان حاضر شويد. تنها زلزله، آتش‌سوزي، سيل و بيماريهاي و وحشتناك دليلي معتبر براي دير حاضر شدن در سر جلسه امتحان مي‌تواند باشد. زيرا شما نيز مانند ديگران 24 ساعت در شبانه‌روز داريد. ولي با اين حال شما از استاد مي‌خواهيد كه دليل شما را موجه بداند. ارتباط مشخصي بين دانشجوياني كه در امتحان بصورت ضعيفي عمل مي‌كنند، نمره كمتري در امتحان نهايي مي‌گيرند يا اينكه از آن درس مي‌افتند و كساني كه سرجلسه امتحان دير حاضر مي‌شوند وجود دارد. 9ـ مؤدب بودن شما در كلاس به معناي موافقت شما با هر چيزي كه در كلاس گفته مي‌شود، نيست. هنگامي كه سوالي مي پرسيد يا تقاضايي داريد، خصمانه برخورد نكنيد و يا در گوشه كلاس به استاد پشت نكنيد. هنگامي كه با مطلبي موافق نيستيد و يا اينكه آن را نفهميده‌ايد، با مقدمه‌اي مثبت صحبت خود را شروع كنيد از قبيل: من نمي‌فهمم چطوري اين مسئله فلان جور مي شود؟ يا شما فکر نمي کنيد که ... پرهيز کنيد. 10- نمره از ديگر مسائلي است كه گاهي اوقات استاد و دانشجو درباره آن با يكديگر توافق ندارند. هرگز وقتي كه عصباني هستيد درباره نمره بحث نكنيد. ممكن است امتحان به نظر شما غيرمنصفانه بوده باشد، ليكن با اين عنوان با استاد صحبت نكنيد. هنگامي كه نكات خود را مطرح مي‌كنيد؛ موارد را بصورت ويژه و مؤدبانه مطرح كنيد. به خاطر داشته باشيد كه بدون توجه به مهارت شما در استدلال، احتمال دارد كه نمره شما در يك آزمون ويژه تغيير نكند. ليكن اگر شما مطالب خود را بخوبي مطرح مي‌كنيد؛ موارد را بصورت ويژه و مؤدبانه مطرح كنيد. به خاطر داشته باشيد كه بدون توجه به مهارت شما در استدلال، احتمال دارد كه نمره شما در يك آزمون ويژه تغيير نكند. ليكن اگر شما مطالب خود را به خوبي مطرح سازيد، آزمون بعدي ممكن است ساختار بسيار بهتري داشته باشد و به نظر شما يك ارزيابي مناسب از دانش شما باشد. 11ـ بهبود يافتن تدريس اغلب به پسخوراندي كه اساتيد از دانشجويان دريافت مي‌دارند، بستگي دارد. از برخورد منفي در پيشنهادات خود پرهيز كنيد. پسخوراند سازمان يافته، مثبت و ويژه واقعاً مي‌تواند موقعيت يادگيري را بهبود بخشد.

شرح بیماری :

 افسردگی‌ عبارت‌ است‌ از احساس‌ غم‌، دلسردی‌، یا ناامیدی‌ به‌ مدت‌ حداقل‌ 2 هفته‌ در اغلب‌ روزها و اغلب‌ ساعات‌ روز، به‌ علاوه‌ علایم‌ همراه‌.

علایم‌ شایع‌:

از دست‌ دادن‌ علاقه‌؛ بی‌حوصلگی‌ و دل‌زدگی‌؛ ناتوانی‌ از لذت‌ بردن‌

احساس‌ ناامیدی‌؛ بی‌حالی‌ و خستگی‌

بی‌خوابی‌؛ خواب‌ زیاد یا ناراحتی

گوشه‌گیری‌ اجتماعی‌؛ احساس‌ بی‌ارزش‌ بودن‌ ومورد نیاز نبودن‌

بی‌اشتهایی‌ یا پرخوری‌؛ ‌

از دست‌ دادن‌ میل‌ جنسی‌

مشکل‌ داشتن‌ در تصمیم‌گیری‌؛ مشکل‌ داشتن‌ در تمرکز

یکباره‌ به‌ گریه‌ افتادن‌ بدون‌ توضیح‌ مشخص‌

احساس‌ گناه‌ شدید به‌ خاطر وقایع‌ بی‌اهمیت‌ یا خیالی‌

تحریک‌پذیری‌؛ بی‌قراری‌؛ افکار خودکشی‌

دردهای‌ مختلف‌، مثل‌ سردرد، درد قفسه‌ سینه‌ بدون‌ شواهدی‌ از بیماری‌ جسمی‌

علل :

برای‌ بیماری‌ افسردگی‌ واقعی‌ هیچ‌ علت‌ یگانه‌ و روشنی‌ نمی‌توان‌ متصور بود. بعضی‌ از عوامل‌ زیست‌شناختی‌ مثل‌ بیماری‌های‌ جسمی‌، اختلالات‌ هورمونی‌، یا بعضی‌ داروها می‌توانند نقش‌ داشته‌ باشند.
عوامل‌ اجتماعی‌ و روانی‌ نیز می‌توانند نقش‌ داشته‌ باشند.
اختلالات‌ ارثی‌ نیز می‌توانند مؤثر باشند.
بروز این‌ حالت‌ ممکن‌ است‌ با تعداد وقایع‌ ناراحت‌کننده‌ زندگی‌ فرد ارتباط‌ داشته‌ باشد.

عوامل تشدید کننده بیماری :

عصبانیت‌ یا احساس‌ دیگری‌ که‌ فرو خورده‌ شده‌ باشد.

داشتن‌ شخصیتی‌ وسواسی‌، منظم‌ و جدی‌، تکامل‌گرا، یا شدیداً وابسته‌

سابقه‌ خانوادگی‌ افسردگی‌

وابستگی‌ به‌ الکل‌

شکست‌ در کار، ازدواج‌، یا روابط‌ با دیگران‌

مرگ‌ یا فقدان‌ یکی‌ از عزیزان‌

از دست‌ دادن‌ یک‌ چیز مهم‌ (شغل‌، خانه‌، سرمایه‌)

تغییر شغل‌ یا نقل‌ مکان‌ به‌ یک‌ جای‌ جدید

انجام‌ بعضی‌ از اعمال‌ جراحی‌ به‌ علت‌ سرطان‌

وجود یک‌ بیماری‌ یا معلولیت‌ عمده‌

گذر از یک‌ مرحله‌ از زندگی‌ به‌ مرحله‌ای‌ دیگر، مثلاً بازنشستگی‌

استفاده‌ از بعضی‌ از داروها مثل‌ رزرپین‌، داروهای‌ مسدودکننده‌ بتا آدرنرژیک‌، یا بنزودیازپین‌ها
محرومیت‌ از داروها و مواد محرک‌ مثل‌ کوکائین ‌، آمفتامین‌ها، یا کافئین‌

بعضی‌ از بیماری‌ها مثل‌ دیابت‌، سرطان‌ لوزالمعده ‌، و اختلالات‌ هورمونی‌

 پیشگیری‌ :

تغییرات‌ عمده‌ زندگی‌ را پیش‌بینی‌ و آمادگی‌ لازم‌ برای‌ مواجهه‌ شدن‌ با آنها را کسب‌ کنید.

 

حتی‌الامکان‌ از عوامل‌ خطر پرهیز کنید.

 عواقب‌ مورد انتظار  :

در بسیاری‌ از موارد، بیماری‌ خود به‌ خود خوب‌ می‌شود، اما با کمک‌ گرفتن‌ از پزشک‌ یا روانشناس می‌توان‌ مدت‌ افسردگی‌ را کم‌ کرد و روش‌های‌ مقابله‌ با افسردگی‌ را فرا گرفت‌. عود افسردگی‌ شایع‌ است‌. درصد بهبودی‌ بالا است‌، حتی‌ اگر فرد به‌ هنگام‌ افسردگی‌، نسبت‌ به‌ بهبودی‌ خود دید منفی‌ داشته‌ باشد.

عوارض‌ احتمالی‌ :

خودکشی‌. علایم‌ هشداردهنده‌ آن‌ عبارتند از: ـ گوشه‌گیری‌ از خانواده‌ و دوستان‌ ـ عدم‌ توجه‌ به‌ ظاهر خود ـ به‌ زبان‌ آوردن‌ این‌ که‌ فرد می‌خواهد «همه‌ چیز را تمام‌ کند» یا اینکه‌ «زیادی‌ است‌ و مزاحم‌ دیگران‌.» ـ شواهدی‌ از داشتن‌ نقشه‌ برای‌ خودکشی‌ (مثلاً نوشتن‌ وصیت‌نامه‌ یا توجه‌ به‌ یک‌ سلاح‌ قتاله‌) ـ خوشحالی‌ ناگهانی‌ پس‌ از احساس‌ نومیدی‌ طولانی‌ مدت‌ ـ عدم‌ بهبود افسردگی‌

 

                                           

 

چگونه مي‌توانيد بر افسردگي غلبه كنيد‌‌؟

تقريبا همه افراد در طول زندگي خود چنين احساساتي را تجربه مي‌كنند اگر شما هم اكنون در چنين شرايطي هستيد راهكارهاي زير به شما كمك مي‌كند تا بر اين احساسات غلبه كنيد.

 از رختخواب خارج شويد :

يكي از كارهاي مهمي‌كه مي‌توانيد انجام دهيد بيدار شدن در صبح‌ها در موعد مشخص است (حتي در تعطيلات آخر هفته). ترجيحا ساعت 7 صبح يا زودتر پيشنهاد مي‌شود.  داشتن نظم به كاركرد طبيعي بدن شما كمك كرده و در نتيجه احساس‌هاي بهنجاري خواهيد داشت. 

نور :

نور به بهتر شدن كاركرد بدن كمك مي‌كند.  بنابراين به محض بيدار شدن خود را در معرض نور قرار دهيد.  پرده‌ها را به كناري بزنيد تا نور بيشتري به درون خانه بتابد.  از آن بهتر هر چه سريعتر از منزل خارج شده و در معرض تابش نور خورشيد  قرار گيريد. 

حركت :

فعال باشيد،  اكسيژن جذب كنيد ! به اين معني كه بيدار شده و به مدت 5 الي 10 دقيقه در اتاق راه برويد و در صورت امكان دوچرخه سواري كنيد.  ورزش ملايم به جريان خون كمك كرده و اكسيژن بيشتري را به بدنتان (بويژه مغز) مي‌رساند و هشياري و سرزندگي را در شما بهتر مي‌كند. 

 صبحانه :

صبحانه خود را با پروتئين (تخم مرغ،  كره،  بادام زميني، آجيل، پنير) شروع كنيد.  هنگامي‌كه بيدار مي‌شويد اندام‌هاي بدن شما جهت تامين نيروي لازم آماده جذب غذا بويژه پروتئين‌هاست.  براي متعادل كردن وعده‌هاي غذايي اصلي تان يك عدد پرتقال يا ساير ميوه‌هاي تازه و نيز حبوبات يا نان گندم را نيز به رژيم غذايي تان اضافه كنيد. 

 با كسي صحبت كنيد :

يكي از سريع ترين راه‌ها براي مبارزه با افسردگي ايجاد ارتباط با ديگران است.  نبايد فكر كنيد كه به هنگام افسردگي بايد از ديگران دوري كرد.  بنابر اين مسئله را براي  خود آسان بگيريد با كسي كه دوستش داريد در مورد موضوعي لذت بخش صحبت كنيد و بنابراين با همديگر دادوستد داشته باشيد و خود را مجبور كنيد به كساني كه در كلاس كنارتان نشسته اند،  به همسايه‌هاي خود و به هر كسي كه اطرافتان باشد "سلام" كنيد. 

مصرف قند و كافئين را محدود كنيد :

قند در آغاز نيروي خوبي به شما مي‌دهد اما بعد از يك ساعت قند خون كاهش مي‌يابد و وقتي قند خون پايين باشد شما نيز احساس نامطلوبي خواهيد داشت.

مصرف كافئين در دراز مدت موجب افسردگي مي‌شود.  سعي كنيد كه صبح‌ها كمتر از قهوه و شيرينيهاي كافئين دار استفاده كنيد.  قهوه براي ساعتي موجب افزايش هشياري شما مي‌شود.  اما بعد از مدتي وضعيتي متضاد به بار مي‌آورد. 

چرخه كافئين قند :

 براحتي مي‌توان در دام چرخه كافئين قند گرفتار شد.  خوردن قهوه،  نوشيدني‌هاي كافئين دار يا شيريني‌هاي كافئين دار جهت بيدار ماندن،  شما را در دام چرخه كافئين قند گرفتار خواهد كرد.  علاوه بر اينكه اين چرخه موجب غمگيني مي‌گردد،  عوارضي ديگر از قبيل وابستگي،  تغذيه نامناسب و چاقي را نيز بدنبال دارد كه خود اينها نيز موجب احساس غمگيني بيشتري مي‌گردند. 

از غذاهاي فيبردار استفاده كنيد :

مواد فيبري باعث مي‌شوند كه غذا در نظام گوارشي به اندازه مناسب جذب شده و نيرويي پايدارتر توليد گردد.  غذاهايي كه خيلي سريع جذب مي‌شوند،  جريان سريعي از انرژي را توليد ميكنند كه در نهايت اين حالت ممكن است با افسردگي دنبال گردد.  از طريق خوردن يك پرتقال يا گريپ فروت و نه فقط نوشيدن آب آنها

اعمال عادي :

با هدف كمك به شكستن غمگيني،  رفتارهاي عادي خود را تغيير دهيد،  مي‌توانيد تركيب جديدي از لباسها را انتخاب كنيد.  بجاي استفاده از وسايط نقليه،  پياده روي نماييد.  شيوه رفتاري جديدي را انتخاب كنيد و در مكاني ديگر غذا بخوريد.  باغباني كنيد،  به ورزش برويد،  جهت كمك به تغيير رفتارهاي عادي كارهايي متفاوت انجام دهيد.  براي اين كار شما در چند روز اول نيازمند به كمك هستيد.  كسي بايد به شما كمك كند تا عادت‌هاي خوب را در خود ايجاد كنيد.  از رختخواب بيرون بياييد.  در معرض نور قرار بگيريد.  صبحانه خوبي داشته باشيد و كسي كه به شما در فعالتر شدن كمك كند.  يك راه خوب، بستن قرارداد با يك دوست و يا دوستاني است كه مي‌خواهند شاهد تغيير شما باشند.  شايد به نظر شرم آور برسد اما آن دوستان مي‌خواهند شما را سالم و شاد ببينند و نه افسرده و دچار مشكل با اطراف.   ميتوانيد مواد فيبري مورد نياز را وارد بدنتان كنيد.  سبزيجات و ميوه‌هاي تازه و غلات و حبوبات را نيز مصرف كنيد. 

    توجه: اگر احساس مي‌كنيد كه بيش از سه يا چهار روز به ياري فردي ديگر نيازمند هستيد،  بهتر است با يك مشاور يا روان درمانگر تماس حاصل كنيد،  شما نمي‌خواهيد كه دوستان خود را خسته كنيد. 

وانمود كنيد :

لبخند بزنيد و تظاهر كنيد كه خوشحال هستيد،  راست بايستيد و قامت خميده و افسرده وار به خود نگيريد. 

 تحقيقات نشان ميدهد  وانمود كردن به تجربه يك حالت عاطفي واقعا آن حالت را در شما ايجاد ميكند.  افراد ترش رو،  غمگين تر هستند و بنابراين عوارض افسردگي در آنها چندين ساعت بطول مي‌انجامد.

 بنابراين بخنديد . به خودتان،  به ديگران  (به شكلي كه باعث ناراحتي آنها نشود) حتي به درختان،  سگها و گربه‌ها،  با اطمينان به هنگام احساس غم بخنديد. 

 كوشش اضافي در شكست غم به شما كمك خواهد كرد.  لباسهاي روشن و شاد بپوشيد و وانمود به شاد بودن بكنيد.  بعداً شما خود را خوشحال خواهيد يافت.  

به دنبال طنز و شوخي باشيد :

فيلمي‌خنده‌دار ببينيد،  كتاب طنز بخوانيد  و به يك نوار كمدي گوش دهيد.  هر گاه فيلم خنده داري ديديد،  براي خودتان يكي داشته باشيد هرگاه احساس كرديد كه غمگين مي‌شويد بطور آگاهانه براي استفاده از آنها تصميم بگيريد.  شعر و آواز خواندن نيز مي‌تواند مفيد باشد اين كار را انجام دهيد. 

ورزش :

تاكيد مجدد بر ورزش،  ارزش آنرا مشخص مي‌كند.  ورزش راهي بزرگ براي شكستن افسردگي است.

 پياده روي كنيد،  دوچرخه سواري كنيد،  به شنا برويد،  اجازه ندهيد كه حالت غمگيني درونتان به شما بگويد " من آن را دوست ندارم " انجام هر كار سازنده مي‌تواند برايتان مفيد باشد. 

• در خاتمه چنانچه با انجام توصيه‌هاي فوق همچنان در غمگيني بسر مي‌بريد با مشاوران مركز مشاوره تماس حاصل نماييد.

منابع:

www.irteb.com

دفتر مرکزی مشاوره وزارت علوم تحقیقات و فناوری